"Pozaziemskie" — o Oumuamua

Tytuł:           Pozaziemskie                  

Tytuł oryginału: Extraterrestrial              
Autor:           Avi Loeb                      

Tłumacz:         Marek Krośniak, Tomasz Tesznar

Wydawnictwo:     Zysk i S-ka                   

Rok 1. wydania:  2021                          

Podtytuł "Pierwsze ślady życia rozumnego poza Ziemią" bardzo wiele mówi i wiele zakłada. Książka teoretycznie opowiada o Oumuamua. Teoretycznie, bo tak naprawdę Autor poświęcił tajemniczemu przybyszowi góra dwa rozdziały. Reszta to elementy autobiograficzne (totalnie nie na temat), spekulacje i biadolenia, że współczesna nauka jest strasznie konserwatywna i odmawia w ogóle rozważania założenia, że obiekt badań mógł nie powstać naturalnie.

Loeb bowiem stawia tezę, że nietypowe cechy Oumuamua pasują do żagla słonecznego. Wszystko się zgadza — raczej niespotykany wśród komet i planetoid kształt, wysokie albedo i tor lotu odbiegający od wywołanego wyłącznie grawitacją Słońca. Ale myśmy z całą pewnością tego obiektu nie skonstruowali, więc hipoteza jest bardzo śmiała i ma ogromne implikacje.

Czcionka wyjątkowo okazała. W połączeniu z dużą ilością waty słownej sprawia wrażenie, że sztucznie zwiększano objętość książki. Albo żeby dobić do przyzwoitej grubości, albo dlatego, że o Oumuamua wiemy żałośnie mało.Właściwie, jedno nie wyklucza drugiego.

Szkoda, że zauważyliśmy to coś za późno, żeby podesłać w pobliże jakąś sondę z aparatem fotograficznym. Może jednak warto podjąć działania, żebyśmy następnym razem nie zmarnowali okazji.

Tekst z rzadka przerywają czarno-białe ilustracje — fotografie, wizje artystyczne, rysunki... Na końcu zamieszczono kilka stron literatury uzupełniającej oraz indeks.

Nie zauważyłam wpadek językowych.

"Portret wisielca" — mistycznie

Tytuł:          Portret wisielca
Tom:            8               
Autor:          Marcin Wroński  
Wydawnictwo:    W.A.B.          

Rok 1. wydania: 2016            

Kolejny tom serii o policjancie Maciejewskim. Akcja wraca do międzywojennego Lublina. W mieście się dzieje, protestują studenci dwóch szkół — żydowskiej jesziwy i stosunkowo niedawno założonego KUL-u. Dochodzi do tajemniczych samobójstw.

Tym razem akcja nie przypadła mi zbytnio do gustu. Wszystko jest zbyt mistyczne (kabała ma tu jakieś znaczenie), a zakończenie za mało wyjaśnia. Pozostałam z niedosytem informacji.

W tym tomie Maciejewski praktycznie nie korzysta ze swoich umiejętności bokserskich. Bardziej jest kochankiem (nie tyle z sensie "scen", co pokazywania się z narzeczoną, nawet z prostytutkami się nie zadaje), a także pionkiem w grze ni to polityków, ni to urzędników. Z jakiegoś powodu nikt go nie lubi, a i on nie chce zachowywać się według zwyczajowego scenariusza.

Więcej zainteresowania wzbudziło we mnie społeczne tło, szczególnie tarcia między Żydami a nacjonalistami. Obrzydliwie to wygląda, tym gorzej, że to już lata trzydzieste, w Niemczech Hitler zdążył dojść do władzy i każdy czytelnik wie, czym się to skończyło. To ciekawe, jak dystans niekiedy poprawia ostrość widzenia.

Na samym końcu, w Autor przypomina, że powieść to nie podręcznik historii i wyjaśnia, skąd wziął poszczególne wydarzenia. Niezła kompilacja wyszła.

Nie zauważyłam wpadek językowych.

"Akuszer Bogów" — środek trylogii

Tytuł:          Akuszer Bogów 

Autor:          Aneta Jadowska
Tom:            2             

Wydawnictwo:    SQN           

Rok 1. wydania: 2017          

To pewnie słaby opis, ale wydaje mi się adekwatny — książka to druga część trylogii o Nikicie. Z całym dobrodziejstwem inwentarza. Główne postacie bez zmian, oczywiście pojawiają się jakieś nowe (nawet całe tłumy), ale ich obecność wiąże się ze zmienionym tłem: Nikita z Robinem wyjeżdżają do Norwegii. Sprawę mają, może nawet kilka.

Związek między nimi się pogłębia, coraz bardziej się lubią, uzależniają od siebie... Ich siły i magie przeplatają się, wzajemnie wzmacniając. Aż zaczyna mnie ciekawić, czy skończą jako para mimo odmiennych preferencji protagonistki. Relacja Nikity z berserkiem wygląda podobnie.

Fabularnie to skończony rozdział — jakaś tam przygoda w życiu dobiega do końca (podróż również), ale bardziej ogólne wątki nadal czekają na domknięcie. Na razie Nikita podrosła na tyle, że przestaje marzyć o zabiciu ojca za wszelką cenę. Może po części wynika to z faktu, że coraz więcej dowiaduje się o matce.

Lektura lekka, łatwa i przyjemna. Giną tylko ci źli, dobrzy (to jest ludzie i nieludzie, którzy nie próbują zabić głównej bohaterki, a nawet jej trochę pomagają) dożywają do następnego tomu.

Mam wątpliwości co do kreacji świata — bardzo mocno przypomina nasz własny. Podobno Norwegia jest na tyle magiczna, że nie ma potrzeby stwarzania alternatywnych miast, magia miesza się z mugolami tak zwyczajnie, na powierzchni.

Trafiają się literówki.

"Zachowuj się" — przyczyny

Tytuł:           Zachowuj się   

Tytuł oryginału: Behave         
Autor:           Robert Sapolsky

Tłumacz:         Piotr Szymczak 

Wydawnictwo:     Media Rodzina  

Rok 1. wydania:  2021           

Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, jakie są przyczyny naszego zachowania. Zachowania ujętego dość abstrakcyjnie — agresywnego czy pełnego empatii, ryzykanckiego czy ostrożnego... Na tak postawione pytanie można udzielić mnóstwa prawdziwych odpowiedzi; bo taką decyzję podjął mózg i takie polecenia posłał do mięśni, bo na taki koktajl hormonalny trafiło, bo tak nas matka wychowała...

I Sapolsky właśnie te przyczyny analizuje. Poczynając od tych najbardziej aktualnych; zdarzeń rozgrywających się sekundę przed podjętym działaniem, aż do genów kształtowanych przez millenia. Plus jeszcze garść pozaczasowych czynników: hierarchia, moralność, wojna itp.

Takie podejście do tematyki narzuca nietypowy układ przynajmniej pierwszej połowie książki, w której patrzymy na zagadnienie z coraz szerszej perspektywy.

Styl przypadł mi do gustu — jest zrozumiały, chociaż Autor wcale nie unika trudnych terminów. Widać, że zna temat i naprawdę potrafi wyjaśnić, co ma na myśli. Trochę czuć, że to amerykańska książka — przykłady, odwołania popkulturowe itp. wskazują na pojęcia zrozumiałe dla obywateli USA, raczej obce dla mnie. Na przykład, nie mogę sobie przypomnieć, czym wsławiła się Sarah Palin.

Z rzadka tekst urozmaicają czarno-białe ilustracje — fotografie lub rysunki (słabo opisane, moim zdaniem, niekiedy w ogóle bez opisu). Na końcu książki zamieszczono trzy dodatki, przypisy, słowniczek skrótów oraz indeks. Przydałaby się jakaś bibliografia bardziej systematyczna niż ta porozrzucana po przypisach.

Pod względem językowym mogło być lepiej. Na literówki  w tak grubej książce mogłabym przymknąć oko, ale pomylenie kąta z kontem to już przesada.

"Koma" — obyczajówka

Tytuł:          Koma                                            
Autor:          Katarzyna Zyskowska-Ignaciak, Wojciech Chmielarz
Wydawnictwo:    Filia                                           
Rok 1. wydania: 2017                                            

Stało na półce z kryminałami, ale raczej niesłusznie. Niby policja jest w to wszystko zamieszana, niby toczy się jakieś szybkie śledztwo, może nawet dwa, ale tak naprawdę to obyczajówka z dużą zawartością romansu. Ot, dojrzała kobieta zakochuje się bez pamięci w uczniu męża, a z tego wynikają różne problemy. I zdrada to jeszcze najmniejszy z nich. Miałam nadzieję, że Chmielarz jako współautor daje gwarancję dobrego kryminału, a tu nic z tego.

Nie znoszę obyczajówek, więc czytało się strasznie nudno. Tym bardziej, że wszystko pisane jest rozwlekle, a niektóre sceny — dla pewności? — podane z dwóch różnych perspektyw. Wygląda, jakby Autorka musiała dobić do jakiejś objętości. Nie rozumiem celu takiej zagrywki, bo wartość dodana żadna.

Każdy rozdział zaczyna się od motta — cytatu z "Romea i Julii". To jeszcze podkreśla wrażenie romansu.

Pod względem językowym też szału nie ma. Trochę literówek, na stronie 75 dwuznaczna konstrukcja "pochody zastąpiły procesje", gdzieś tam eksplozja pomylona z implozją...