Pokazywanie postów oznaczonych etykietą zoologia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą zoologia. Pokaż wszystkie posty

środa, 18 maja 2022

"Supernawigatorzy" — o zwierzętach

Tytuł:           Supernawigatorzy                        
Tytuł oryginału: Supernavigators                         
Autor:           David Barrie                            
Wydawnictwo:     Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Rok 1. wydania:  2019                                    

Podtytuł brzmi "Jak zwierzęta odnajdują drogę" i wszystko jasne. Książka opowiada o rozmaitych zwierzętach, które zaskakują swoją zdolnością do odnalezienia drogi do, niekiedy bardzo odległego, upatrzonego punktu. Może to być również miejsce, którego dany osobnik nigdy w życiu nie poznał.

Bo jakby się tak zastanowić... Jak właściwie gołębie to robią, że potrafią trafić do domu z miejsca, w którym dotychczas nigdy nie były, a drogę do niego przetrwały w nieprzezroczystym a szczelnym pojemniku lub wręcz nieprzytomne?

Książka została podzielona na dwadzieścia siedem rozdziałów, każdy poświęcony zagadnieniu lub gatunkowi. Te zagadnienia nieco się pokrywają, więc konstrukcja sprawia wrażenie bardziej luźnej niż formalnej. Na końcu rozdziałów zamieszczono dodatkowe akapity opowiadające o ciekawostkach, które nie zmieściły się w treści.

Zgromadzone przykłady zaskakują i dają do myślenia. Kto by przypuszczał, że motyle przemierzają całe kontynenty w ramach sezonowych migracji? Że mrówki w ich niewielkich móżdżkach w jakiś sposób zliczają kroki? Dowiedziałam się, że zwierzęta mogą wykorzystywać cały wachlarz technik, o które trudno je podejrzewać — mapy zapachowe, inklinację magnetyczną, polaryzację światła... W porównaniu z nimi współczesny człowiek pozbawiony GPS jest jak dziecko we mgle.

Książka napisana w przystępny sposób, czyta się łatwo i przyjemnie. Na końcu zamieszczono wybraną bibliografię (dwie strony), przypisy (te zawierają więcej odniesień do literatury, ale są mniej wygodne w użyciu) oraz indeks. Nie ma ilustracji. Może nie są niezbędne (w końcu nie trzeba rysować mrówki), ale dodatkowo uatrakcyjniłyby pracę.

Gdzieś mignęła mi literówka.

piątek, 29 września 2017

"Rzecz o ptakach" — przystępnie i interesująco

Tytuł:           Rzecz o ptakach        
Tytuł oryginału: The Thing with Feathers
Autor:           Noah Strycker          
Wydawnictwo:     MUZA SA                
Rok 1. wydania:  2014                   

Angielski tytuł wydaje mi się lepszy niż polski, bo jest zabawnie dwuznaczny. Ale jak tu przetłumaczyć grę słów? Podtytuł "Ptaki powiedzą nam wiele o nas samych" uważam za nieco przesadzony. Ale o wybranych ptasich gatunkach można się z książki dowiedzieć sporo.

Książka składa się z trzynastu rozdziałów, zebranych w trzech częściach: o ciele, umyśle i duchu. Każdy rozdział opowiada o nietypowej cesze jednego gatunku. Na przykład pierwszy mówi o zdolności nawigacyjnej gołębi, szósty o strachu pingwinów, trzynasty o samoświadomości srok...

Wszystkie napisane są w ciekawy sposób, Autor potrafi zarazić swoją pasją. A przy tym przekazuje dużo informacji, nie ograniczając się tylko do biologii. Jeżeli do wyjaśnienia altruistycznych zachowań chwostek potrzebna jest teoria gier, pisze o dylemacie więźnia.

To nie jest żaden systematyczny wykład o ptakach, nie dowiadujemy się zbyt wiele o ptakach jako gromadzie — ani słowa o budowie piór czy wydolności układu oddechowego. To raczej zbiór dobrze opisanych ciekawostek.

Jeśli ktoś poczuje chęć pogłębienia wiedzy, to w "Objaśnieniach" na końcu książki znajdzie krótkie opisy źródeł informacji. Nie formalna bibliografia, tylko krótkie notatki, z czego Autor korzystał. Jeszcze dalej umieszczono kilkunastostronicowy indeks.

Język bardzo przystępny, powinien być zrozumiały nawet dla laików, wręcz zbliżony do gawędy. Czasami jakaś literówka, znalazłam jedno zamieszanie z podmiotami w zdaniu złożonym z imiesłowem.