Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bradbury. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Bradbury. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 22 maja 2023

"Green Town" — zbiór

Tytuł:          Green Town                       
Autor:          Ray Bradbury                     
Tłumacz:        Paulina Braiter, Wojciech Szypuła
Wydawnictwo:    Wydawnictwo MAG                  
Rok 1. wydania: 1957-2007                        

Zbiór różnych tekstów — powieści i opowiadań. Łączy je miejsce akcji (tytułowe miasteczko w Stanach Zjednoczonych), punkt widzenia (chłopcy od dziesięciu do czternastu lat), nastrój... Książka stała na półce z fantastyką, ale chyba przez pomyłkę. To głównie obyczajówka, może czasami ociera się o realizm magiczny.

A jak już rozczarował mnie brak fantastyki, to ogólnie nastawiłam się negatywnie. Podobno to podróż sentymentalna. OK, rozumiem, że ktoś może odczuwać potrzebę, żeby powspominać dzieciństwo. Problem w tym, dzieciństwo moje i Autora dzieli ponad pół wieku, ocean, druga wojna światowa, równouprawnienie, religia, ustrój, płeć patrzącego... Może Bradbury czuł się wspaniale w kraju swoich lat dziecinnym, ja czułam się tam obco. No i nastoletni chłopcy to takie nierozsądne stworzenia... Naprawdę wierzyli, że zepsucie zegara zatrzyma czas?

Książka przypominała mi kronikę wydarzeń z małomiasteczkowej gazety. Albo nawet małomiasteczkowej rodziny. Ktoś umarł, trzepaliśmy dywany, ciocia przyjechała w odwiedziny, kupiłem sobie tenisówki... Jednym słowem — nuda. I to bez fabuły, która wyznaczałaby oś. Same dygresje. Trochę to wyglądało jak początek książek Kinga (to spokojne amerykańskie miasteczko przed nadejściem zła), może z domieszką Tomka Sawyera (młodzi amerykańscy chłopcy, tylko niestety bez przygód).

Zaczynam podejrzewać, że jedyna rzecz, która Bradbury'emu naprawdę się udała, to 451 stopni Fahrenheita. Wszystko, czego spróbowałam później, okazywało się o wiele słabsze.

Przynajmniej nie zauważyłam wpadek językowych.

czwartek, 26 kwietnia 2018

"Kroniki marsjańskie" — powieścio-zbiór

Tytuł:           Kroniki marsjańskie   
Tytuł oryginału: The Martian Chronicles
Autor:           Ray Bradbury          
Wydawnictwo:     Mediasat Poland       
Rok 1. wydania:  1950                  

Trudno mi zdecydować, czy to miał być zbiór opowiadań, czy powieść o kolonizacji Marsa. Z jednej strony — teksty są ułożone chronologicznie i bohaterowie wcześniejszych niekiedy występują w późniejszych. Albo wydarzenia z pierwszych części są wspominane w dalszych. Ale niektóre historyjki wydają się powiązane z całością wyłącznie tematycznie. A czasami opowiadania są wzajemnie sprzeczne — w bodajże drugim Marsjanie są o wiele mniejsi od Ziemian, w pozostałych już z grubsza równi wzrostem. Najpierw rdzenni mieszkańcy wszyscy wymierają, potem znowu się pojawiają. Ni to powieść, ni to różne wariacje na jeden temat...

To na pewno nie jest hard SF. Marsjanie często posługują się telepatią, chociaż jak na telepatów, to straszni z niektórych idioci do cna wyprani z empatii. Cóż, Ziemianie są jeszcze gorsi. Pierwsi astronauci zaraz po wylądowaniu łażą sobie beztrosko po powierzchni, bez żadnych skafandrów. Ciśnienie trochę niskie, ale da się oddychać. Po wymarciu/ wyjeździe niemal wszystkich na planecie, urządzenia nadal działają, prąd w gniazdkach i woda w kranach są. Jakby Autor wierzył, że dostarcza ich święty mikołaj. Socjologicznie również nie kupuję niektórych rozwiązań. Koloniści dowiadują się, że na Ziemi wybucha straszliwa i niszcząca wojna atomowa, więc czym prędzej tam wracają, zabierając nawet kobiety i dzieci... Coś takiego mógł wykombinować tylko ktoś, kto nigdy nie martwił się o rodzinę w pobliżu linii frontu.

Potraktowanie astronomii w książce domaga się odrębnego akapitu. Nie czepiam się Plutona — wtedy jeszcze był planetą. Pal licho kanały marsjańskie (chociaż już na początku XX wieku ustalono, że to tylko złudzenie). Ale nazwać Fobosa i Deimosa bliźniaczymi księżycami? A Bradbury upiera się przy tym określeniu — używa go co najmniej dwukrotnie. Galileusz już w XVII wieku obserwował księżyce Jowisza, potrafił je odróżniać. To chyba w połowie XX dało się ustalić, jak wyglądają satelity Marsa? Może nawet w jakiejś encyklopedii napisano, że one pozornie poruszają się w różnych kierunkach (dla obserwatora na powierzchni planety). Do tego Autor romantycznie uważa, że na obcej planecie widać obce gwiazdy.

Nie brakuje również innych błędów merytorycznych: Autor uznał mimozę za drzewo, umieścił na Marsie marmury, czyli skały powstałe najczęściej w wyniku przeobrażenia wapieni — skał osadowych, zbudowanych ze szkieletów morskich żyjątek. No, ewidentnie Bradbury nie odrobił lekcji, pisząc tę książkę. Być może dlatego, że to jedna z pierwszych.

Ciekawe wnioski można wysnuć z socjologicznego, amerykańskiego tła. Przebija obawa przed wojną i bombami atomowymi. Widać ślady przedwojennego modelu rodziny, w którym mąż zarabia, a żona opiekuje się domem. Jedna z opowieści pokazuje rasizm w pełnym rozkwicie — obraźliwe określenia, pogardliwy stosunek do Murzynów, aluzje do białych bawiących się w Ku Klux Klan, o czym wiedzą wszyscy w miasteczku... Niby wtedy w USA już nie było niewolnictwa, ale można odnieść wrażenie, że dopiero od tygodnia i jeszcze nikt się do tego nie przyzwyczaił.

Pod względem językowym też nie jest dobrze. Interpunkcja szwankuje, zdarzają się literówki... Rekordy bije paskudny błąd ortograficzny na stronie 136.

niedziela, 15 października 2017

"451 Fahrenheita" — klasyka SF

Tytuł:           451° Fahrenheita
Tytuł oryginału: Fahrenheit 451  
Autor:           Ray Bradbury    
Wydawnictwo:     Alkazar         
Rok 1. wydania:  1953            

Krótka powieść, klasyczna dystopia, wyróżnia się przede wszystkim światem, w którym wszelka odpowiedzialność zanikła, a posiadanie książek jest zakazane. Świat bardzo ciekawy (i podejrzanie łatwo jest przyrównać do niego obecne trendy), ale wydaje mi się niezbyt wiarygodny. No, kto te wszystkie radośnie konsumowane dobra produkował? Bo w fabryce przy maszynie jednak nie należy zachowywać się idiotycznie. Tytuł nietypowy, więc zapadający w pamięć — to temperatura, w której zapala się papier.

Jeden główny bohater, Guy Montag, przechodzący wyraźną przemianę. Niby zawód ma taki sobie, a jednak odbiorca opowiada się po stronie protagonisty. Chyba ze wszystkich postaci ta jest najbardziej podobna do nas. Bezbarwna i głupia żona wydaje się odrażająca w porównaniu z mężem (też nie tytanem intelektu).

Zapewne należałoby traktować książkę jako ostrzeżenie — "Oto, do czego prowadzi ześlizgiwanie się w coraz głupsze i coraz bardziej uniwersalne formy sztuki". Tylko do kogo zostało skierowane? Ci najbardziej potrzebujący i tak nie przeczytają...

Wiek powieści nieźle widać w szczegółach technicznych — co ma 451 stopni do audiobooków? A świetnie ukryć e-booka w zabawkach potrafiłby nawet przedszkolak. Inna sprawa to naiwne podejście do bomb atomowych (a mam wrażenie, że takie spadają na miasto). Osoby o dzień marszu od celu czują się świetnie, nie widać żadnych oznak choroby popromiennej, nikt się nawet nie zastanawia nad skutkami... Ewidentnie książka napisana przed Czarnobylem. Jednak idea pozostaje żywa. Niestety.

Język dość poetycki, miejscami nawet wpada w patos. Staranność wydania mogłaby być większa — trafiają się powtórzenia, sporadycznie literówki, czasami przecinków brakuje...