Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ditfurth. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ditfurth. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 26 czerwca 2017

"Dzieci Wszechświata" — przestarzałe

Tytuł:           Dzieci Wszechświata          
Tytuł oryginału: Kinder des Weltalls          
Autor:           Hoimar von Ditfurth          
Wydawnictwo:     Państwowy Instytut Wydawniczy
Rok 1. wydania:  1970                         

Książka nie zestarzała się z taką gracją, jak "Duch nie spadł z nieba". O bardzo wielu rzeczach wiedziałam już wcześniej, a tu Autor próbuje mi sprzedać podstawy ewolucji, wędrówkę kontynentów czy datowanie za pomocą radioaktywnych izotopów jako nowość i przełom z ostatnich lat. Do tego wiele się pozmieniało w nauce od czasu napisania książki: nie zgadza się liczba planet ani liczba znanych pierwiastków, o dinozaurach robią kreskówki dla dzieci...

Ditfurth nadal wykazuje talent popularyzatorski, wymyśla interesujące metafory i modele, ale jego wysiłki bardzo często trafiają w próżnię — rzadko kiedy dowiadywałam się czegoś nowego. Acz przyznaję, że to się zdarzało. Czasem również poznawałam więcej szczegółów zjawiska, o którym wcześniej słyszałam bardzo pobieżnie.

Książka mówi o związkach między życiem na Ziemi a Wszechświatem (ze szczególnym uwzględnieniem Układu Słonecznego). Te zależności nie są tak proste, jak to się wydaje na pierwszy rzut oka. Na przykład Słońce nie tylko wysyła nam energię wychwytywaną przez rośliny. Wpływu Księżyca też nie należy zaniedbywać.

Przy tych wszystkich uwarunkowaniach aż nasuwa się zasada antropiczna. Autor jednak przez cały czas stara się jej unikać. Chociaż niektóre sformułowania (na przykład to o "kosztownej ewolucji" białego karła, który nie rozrzuca wytworzonych pierwiastków w eksplozji supernowej) wydają się niezręczne.

Nie mam zastrzeżeń do języka, poza tym, że niektóre sformułowania obecnie wydają się naiwne. Słownictwo bardzo przystępne, żadnego żargonu tylko dla wtajemniczonych.

poniedziałek, 23 stycznia 2017

"Duch nie spadł z nieba" — ewolucja mózgu

Tytuł:           Duch nie spadł z nieba         
Tytuł oryginału: Der Geist fiel nicht vom Himmel
Autor:           Hoimar von Ditfurth            
Wydawnictwo:     Państwowy Instytut Wydawniczy  
Rok 1. wydania:  1976                           

Książka mnie zaskoczyła i to pod wieloma względami. Nie miałam pojęcia, że seria "+/- nieskończoność" jest taka stara. Ani że pozycje niekiedy zawierają wkładki z kolorowymi rysunkami. Na pewno przez minione dekady stan wiedzy się zmienił i teraz dałoby się napisać na temat ewolucji mózgu znacznie grubszą książkę, bardziej drobiazgową. Ale czasu poświęconego na lekturę nie uważam za stracony.

Mimo szacownego jak na pozycję popularnonaukową wieku, czytało się przyjemnie i wielu rzeczy się dowiedziałam. A może właśnie dlatego. Autor przystępnie wyjaśnia proces kształtowania naszych mózgów podczas ewolucji. Zaczyna od początku — od pierwszej, hipotetycznej komórki, która odgrodziła się ścianą od środowiska, tworząc "ja". Ditfurth opisuje doświadczenia, które pozwoliły na wysnucie wniosków, wspomina o budowie mózgu, zahacza o zmysły... Wszystko krok po kroku, szczebel po szczeblu na drabinie ewolucji.

Fakt, obecnie na wiele spraw patrzy się inaczej, Homo sapiens chyba utracił tytuł "korony stworzenia", coraz więcej zwierząt uznajemy za wcale nie takie głupie, trzeba było podzielić się narzędziami z innymi gatunkami. Niektórych eksperymentów być może już nie dałoby się przeprowadzić, bo są zbyt okrutne. Ale w latach siedemdziesiątych...

Zrozumienie wywodów ułatwiają ilustracje, niekiedy nawet kolorowe (acz z nazwami tych kolorów w podpisach, to ja — kobieta — polemizowałabym ;-) ), czarno-białe reprodukcje zdjęć, rysunki.

Język zrozumiały. Jednak można pisać o biologii bez epatowania nazwami pochodzącymi z obcych języków, ale i bez unikania co trudniejszych wyrazów. Po prostu jasno, nie żałując przypisów, tak, aby odbiorca wszystko pojął. Błędów językowych nie zauważyłam.