Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Krawczuk. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Krawczuk. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 21 stycznia 2021

"Kronika starożytnego Rzymu" — jak w tytule

Tytuł:          Kronika starożytnego Rzymu
Autor:          Aleksander Krawczuk       
Wydawnictwo:    Iskry                     
Rok 1. wydania: 1994                      

Zestaw notek na temat tego, co ciekawego (o ile wiedza o tym przetrwała — nie wszystkie lata się załapały) stało się w danym roku w starożytnym Rzymie. Pierwszy wpis dotyczy roku 753 p.n.e. (domniemane założenie miasta), a ostatni — roku 337 i śmierci Konstantyna oraz podziału imperium na dwie części. Zapiski na ogół są krótkie, często ograniczają się do jednego zdania. Rzadko trafia się rok tak obfity w wydarzenia wielkiej wagi, aby zapełnić więcej niż stronę.

Ciekawsze wydają mi się początki historii Rzymu. Trochę legend, wiele przełomów, kiedy to coś tam robiono po raz pierwszy w historii ludzkości. Końcówka to już krwawa jatka licznych cesarzy o żywotach niczym u jętek jednodniówek. Ot, kolejnego armia okrzyknęła władcą, więc poprzednika zaciukali, żeby pozbyć się nadmiaru. Aż dziw bierze, że ktokolwiek zgadzał się objąć stanowisko, skoro śmierć naturalna w tej grupie zawodowej stanowiła ewenement.

Książka pozwoliła mi usystematyzować wiedzę, jakoś połączyć luźne hasła zasłyszane tu i tam; porwanie Sabinek, Cincinnatus, Mucjusz Scewola... Teraz widzę, że niegdyś uczono w szkołach bardziej szczegółowej historii Rzymu i każdy wykształcony człowiek te pojęcia rozumiał, a nie tylko kojarzył. Ogólnie — przyjemna i pożyteczna lektura.

Krawczuk nie żałuje porównań do naszych dziejów, czasem także do innych krajów. Co zrobić, historia lubi się powtarzać. Acz odwołania do współczesnej polityki mnie raczej irytowały — było, minęło, zapomniałam i czasami nie wiedziałam, do czego Autor pije.

Za to na plus pokazanie rzymskich źródeł wielu słów używanych dzisiaj, chociaż ich znaczenie się zmieniło. Na przykład taki cenzor kiedyś znaczył kogoś całkiem innego, nieuzbrojonego w nożyczki.

Dzieło zdobią dwie kilkustronicowe wkładki z fotografiami. Jedna czarno-biała, druga kolorowa. Obie na kredowym papierze. Na zdjęciach zachowane rzeźby, freski, czasem inne artefakty.

Na końcu zamieszczono listę cesarzy (tylko tych do 337 roku) wraz z latami panowania.

Nie zauważyłam wpadek językowych.

piątek, 2 sierpnia 2019

"Stąd do starożytności" — eseje

Tytuł:          Stąd do starożytności        
Autor:          Aleksander Krawczuk          
Wydawnictwo:    Wydawnictwa Radia i Telewizji
Rok 1. wydania: 1985                         

Zbiór esejów o różnorodnej tematyce z jednym wspólnym wątkiem — szukaniem podobieństw i związków między teraźniejszością a światem starożytnych. A jest ich zaskakująco wiele; to kwestia naszych korzeni, świadomego naśladownictwa, wspólnych odczuć i postaw... Na przykład "Ars amandi" Owidiusza i "Sztuka kochania" Michaliny Wisłockiej.

Krawczuk porusza naprawdę szeroki wachlarz tematów — czy Platon dostałby tytuł magistra, olimpiady kiedyś i dziś, starożytne społeczności ulubione przez różne władze (coś w tym jest, że reżimy totalitarne uwielbiają Spartę, a nie przepadają za Atenami), mitologia, Asterix i wiele innych... Ten rozrzut pokazuje, jak mocno historia wiąże się z dniem dzisiejszym.

Eseje są dość krótkie — na ogół poniżej dziesięciu stron — szybko się je czyta i łatwo przejść do następnego, ale i można znaleźć okazję, żeby odłożyć książkę. To nie jest naukowe, sztywne ani wyczerpujące ujęcie tematu.

Język bardzo przystępny i przyjemny w odbiorze. Sam Autor w jednej z pierwszych opowieści podkreśla, że woli właśnie taki. Nie sztuka schować się za hermetycznych żargonem. Sztuka pisać tak, żeby zostało się zrozumianym także przez laików.

Widać, że książka już ma swoje lata. Niektóre rzeczy się zmieniły. Nie wszystkie na lepsze.

Dzieło zdobią ilustracje z omawianej epoki — rysunki o pasującej tematyce. Przeważnie pochodzące z greckich naczyń, niekiedy ryciny przedstawiające rzeźby. Co najmniej jedna na esej. Nie ma żadnego indeksu, chociaż pewnie mógłby się przydać. Brak bibliografii już tak nie doskwiera.

Nie zauważyłam usterek językowych.

sobota, 9 kwietnia 2016

"Poczet cesarzowych Rzymu" — uzupełnienie do cesarzy

Tytuł:          Poczet cesarzowych Rzymu
Autor:          Aleksander Krawczuk     
Wydawnictwo:    Iskry                   
Rok 1. wydania: 1998                    

Krótkie omówienie biografii żon cesarzy od powstania tego ustroju do rozpadu imperium pod koniec czwartego wieku. Poczet otwiera Klaudia — poślubiona Gajuszowi Juliuszowi Cezarowi kilkanaście lat przed tym, jak został cesarzem Augustem. Ostatni rozdział poświęcony jest Galli — drugiej żonie Teodozjusza Wielkiego.

Książka pokazuje przede wszystkim, jak żałośnie mało wiemy o małżonkach władców Rzymu. W przypadku niektórych kobiet nie wystarczyło informacji nawet na całą stronę tekstu. To prawda, że trafiali się cesarze rządzący jedynie przez kilka miesięcy i tacy władcy nie zdążyli dorobić się posągów, wzmianek w dziełach współczesnych twórców ani wybić zbyt wielu monet z wizerunkiem panującego i ewentualnie jego rodziny. Ale mimo wszystko — o wielu cesarskich wybrankach posiadamy jedynie bardzo skąpe dane, mężczyźni byli nieporównanie ważniejsi dla współczesnych i historyków.

Być może cesarz ma klawe życie. Jego żona, zwłaszcza w starożytnym Rzymie — raczej nie miała. Dziewczynki, ze względów politycznych wydawano za mąż we wczesnej nastoletności, zazwyczaj za kogoś starszego o kilkanaście lat (taka panowała moda; małżeństwa rówieśników uważano za źle dobrane). Rzadko dożywały czterdziestki. Jeśli nie wykańczały ich porody, to dworskie intrygi. Niekiedy bywały mordowane z rozkazu mężów lub ich następców. Nic godnego pozazdroszczenia.

Nieco irytowało mnie ocenianie władców przez pryzmat stosunku do chrześcijan. Autor nawet poczuł się zmuszony do usprawiedliwiania Marka Aureliusza, że jego zwalczanie nowej religii wynikało z chęci krzewienia tradycyjnych obyczajów. O ile się orientuję, w pierwszych wiekach chrześcijaństwa to wyznanie nie miało zbyt wielu zwolenników, nic nie wskazywało, że ich liczba znacząco wzrośnie i narzucanie dzisiejszej perspektywy wydaje mi się niesprawiedliwe.

Jeśli chodzi o stronę językową, to mogło być lepiej — nadmiar zaimków powodował, że niekiedy nie miałam pewności, o kim mowa.